ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )

47

كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )

كارهاى پتولمه ، سلوكوس به سوى خشترپاون‌نشين‌هاى عليا رفته به كاپادوكيه مىرسد ، تمامى نيروها در قرارگاه‌هاى زمستانى پراكنده مىشوند . شايان ذكر است كه كتاب‌هاى هجدهم تا بيستم ديودور ارزشمندترين منابع براى جنگ‌هاى ميان جانشينان اسكندر - ديادوخ‌ها - به شمار مىآيند . از كتاب‌هاى بيست و يكم تا چهلم ديودور تنها قطعات ناچيزى برجاى مانده است . از همين اندك قطعات بازمانده چنين برمىآيد كه ديودور كتاب‌هاى بيست و يكم تا بيست و هفتم را احتمالا از فيلينوس و پولىبيوس - براى شرح رويدادهاى اولين جنگ پونيك ( 264 تا 241 پ . م ) - اقتباس كرده باشد . همچنين مهم‌ترين منبع ديودور در نگارش كتاب‌هاى بيست و هشتم تا سى و دوم ، پولىبيوس بوده است . پوزيدونيوس يكى از مهم‌ترين منابع ديودور در نگارش كتاب‌هاى بعدى ( كتاب‌هاى سى و سوم تا چهلم ) است . مقدمه‌ى ديودور بر كتابخانه تاريخى و بحث‌هاى پيرامون آن گرچه ، چنان‌كه ذكر شد ، درباره‌ى زندگى ديودور اطلاعات چندانى در دست نيست ، ولى مىتوان از خلال نوشته‌هايش به حيات فكرى ، جهان‌بينى و درك او از تاريخ به عنوان مورخ عصر باستان پى برد . ديودور پس از اين‌كه كار نگارش اثر بزرگ خويش را به پايان رساند ، مقدمه‌اى كلى براى آن نوشت و آن را در آغاز كتاب اول قرار داده است . اين مقدمه براى شناخت مبانى فكرى ديودور بيش از ديگر نوشته‌هايش راه‌گشاست ، زيرا وى در آن نگرش اخلاقى - فلسفى خود را نسبت به تاريخ و تاريخ‌نويسى بيان مىكند . اين مقدمه را مىتوان فلسفه‌ى تاريخ ديودور به شمار آورد . با اين حال ، اين مقدمه بحث‌هاى زيادى را بين مورخان و پژوهشگران برانگيخته است . برخى براين عقيده‌اند كه اين مقدمه اثر خامه و حاصل طبع ديودور نيست بلكه وى آن را تمام و كمال از مورخان پيش از خود نظير افوروس ، پولىبيوس و پوزيدونيوس گرفته ، طرحى نو درنينداخته و هيچ نظريه‌ى جديدى درباره‌ى تاريخ مطرح نكرده است . برخى ديگر معتقدند كه ديودور با بهره جستن از انديشه‌هاى رايج زمان خويش ( عصر هلنى ) سعى در تبيين جهان‌بينى و درك